Als L&D’ er ben je zeker en vast al eens op het volgende probleem gestoten: je ontwikkelt een zorgvuldig opgebouwd trainingsprogramma, maar na de eerste sessies blijkt dat de één het te gemakkelijk vindt terwijl de ander nog worstelt met de basis. Je probeert de balans te vinden tussen tempo, relevantie en kwaliteit, maar je kan simpelweg niet voldoen aan iedereens noden als je iedereen eenzelfde traject laat doorlopen.  

In plaats van iedereen door hetzelfde programma te duwen, zou het toch vele aangenamer zijn om een aangepast leertraject te kunnen aanbieden dat rekening houdt met het niveau en de behoeftes van elke medewerker? Dat is exact wat adaptief leren te bieden heeft!  

In dit artikel ontdek je:

• wat adaptive learning precies is,
• waarom traditionele trainingen vaak tekortschieten,
• welke voordelen (en valkuilen) adaptief leren heeft,
• hoe je het concreet kunt toepassen in je organisatie,
• én hoe FLOWSPARKS deze principes tot leven brengt in de praktijk.

Wat is adaptive learning?

Adaptive learning betekent letterlijk: leren dat zich aanpast. Het idee komt oorspronkelijk uit het onderwijs, waar technologie werd ingezet om leerlingen met verschillende niveaus te ondersteunen.

In een bedrijfscontext betekent adaptive learning dat het leertraject zich aanpast aan:

• de voorkennis van de medewerker (wat weet iemand al?),
• de voorkeuren en snelheid waarmee iemand leert,
• en soms zelfs aan gedrag of prestaties tijdens het leertraject.

De basis is data: via toetsen, interacties of keuzes van de gebruiker bepaalt het systeem wat relevant is voor die persoon. Zo krijgt elke medewerker een leerervaring die niet te makkelijk en niet te moeilijk is.  

In de praktijk vertaalt zich dat bijvoorbeeld naar:

• een intaketest die bepaalt welke modules je kunt overslaan,
• extra oefeningen als je moeite hebt met een onderdeel,
• of een verkort traject als je al expert bent.

Het resultaat is dat je geen tijd meer verliest aan wat je al weet, en ook geen frustraties meer hebt omdat het te snel gaat.

Waarom traditionele trainingsmethoden tekortschieten

De klassieke benadering van corporate training gaat vaak uit van één leertraject voor iedereen. Hoewel dat op het eerste zicht tijdsbesparend en efficiënt lijkt, is het dat in de werkelijkheid maar zelden.  

Denk maar aan een compliance-training: sommige medewerkers doen die al voor de tiende keer, anderen voor de eerste keer. Toch moeten ze steeds opnieuw alles doorlopen met dezelfde duur, dezelfde voorbeelden,… En dezelfde test.

Het gevolg is dat dit als tijdverlies wordt ervaren bij medewerkers die al langer in dienst zijn, maar evengoed dat er overbelasting is bij onboarders. Dit leidt uiteindelijk tot lagere kennisretentie bij iedereen.  

Traditionele trainingen missen dus de persoonlijke relevantie die maakt dat iemand betrokken blijft. Ze behandelen kennis als een checkbox: “Iedereen moet dit sowieso hebben gezien.” Adaptive learning draait dat om: “Wat heeft deze persoon écht nodig om beter te presteren?”

Voordelen van adaptief leren in bedrijfcontext

Adaptief leren brengt de kracht van personalisatie naar de werkvloer. Hieronder de belangrijkste voordelen, zowel voor de lerende als voor de organisatie.

1. Leren blijft relevant

Iedere medewerker krijgt precies de inhoud die aansluit bij zijn of haar kennisniveau en rol. Geen overload aan informatie, geen tijdverspilling.

En dat werpt zijn vruchten af: deze meta-analyse van adaptieve traininginterventies toont aan dat adaptieve moeilijkheidsaanpassing, begeleide ondersteuning en vrijstelling op basis van een toets / remediëring de leerresultaten kunnen verbeteren in vergelijking met niet-adaptieve training.

2. Kortere leertijd, hogere efficiëntie

Wie al veel weet, hoeft geen herhaling meer. Wie moeite heeft met bepaalde thema’s, krijgt extra ondersteuning.

3. Meer motivatie en betrokkenheid

Ervaren medewerkers waarderen dat hun kennis erkend wordt en starters voelen zich ondersteund in hun tempo.

4. Data-gedreven inzichten

Adaptive learning-technologie genereert waardevolle data over kennisniveaus, hiaten en leerprogressie. Zo kun jij als L&D-manager beter beslissen waar extra aandacht nodig is.

5. Impact op de business

Sneller leren betekent sneller toepassen. Als mensen minder tijd moeten besteden aan training, kunnen ze meer tijd besteden aan hun job. Zo verhoogt adaptive learning niet alleen de leerervaring, maar ook de ROI van je trainingen.

CIPD’s Learning at Work-onderzoek toont aan dat het aanpakken van skill gaps voor veel L&D-specialisten de hoogste prioriteit is, en dat tijdefficiënte, doelgerichte leerpaden dus een direct concurrentievoordeel opleveren.

Mogelijke risico’s en valkuilen van adaptief leren in corporate training

Zoals bij elke innovatie zijn er ook aandachtspunten. Adaptive learning werkt niet vanzelf en vraagt om doordachte implementatie.

Complexiteit in ontwikkeling

Een goed adaptief leertraject begint met een goed doordachte structuur. Je hebt duidelijke leerdoelen, niveaus en vraagtypes nodig. Je zal dus wel wat tijd moeten investeren in een goede voorbereiding.

Afhankelijkheid van data

Adaptive learning is zo sterk als de data die het voedt. Slecht opgebouwde vragenbanken of oppervlakkige toetsvragen kunnen de validiteit van vrijstellingen ondermijnen.

Minder groepsgevoel

Wanneer iedereen op zijn eigen tempo leert, kan het sociale aspect van leren verminderen. De oplossing? Combineer adaptive e-learning met groepsmomenten of peer feedback.

Initiële investering

De start kost iets meer tijd en denkwerk, maar dat betaalt zich snel terug in tijdswinst, hogere leereffectiviteit en lagere onderhoudskosten.

Om het kort samen te vatten: Adaptive learning vraagt voorbereiding, maar levert exponentieel rendement.

Hoe pas je adaptief leren toe in bedrijfstraining?

1. Start met de juiste technologie en aanpak

​De kern van adaptive learning is technologie die de voortgang van elke deelnemer volgt en daarop inspeelt. Dat kan met iets eenvoudigs, zoals een intake test die het niveau bepaalt, of met meer geavanceerde AI-oplossingen die de inhoud automatisch afstemmen op het kennisniveau en de leerstijl van de medewerker.

Belangrijk is dat de tool of methode past bij je organisatie: wil je kennis meten, gedrag beïnvloeden, of vaardigheden ontwikkelen? Een goede match tussen doel en technologie bepaalt of adaptive learning echt rendeert.

2. Bouw op bestaande kennis, niet eroverheen

Zoals je geen dak kunt leggen zonder fundering, kun je geen nieuwe kennis bouwen zonder te weten wat er al ligt. Adaptive learning helpt dat fundament in kaart te brengen.

Heeft een medewerker die basis al? Dan mag het tempo omhoog of het onderdeel zelfs worden overgeslagen. Is er nog twijfel? Dan krijgt hij extra uitleg, voorbeelden of oefenmomenten. Zo zorg je ervoor dat niemand zich verveelt of gefrustreerd afhaakt.

3. Denk verder dan enkel moeilijkheidsgraad

Adaptive learning gaat niet alleen over het op- of afschalen van de inhoud. Het houdt ook rekening met verschillende leerstijlen en contexten.

​Sommige medewerkers leren vooral visueel, anderen eerder via logische stappen of fysieke handelingen. Moderne leerplatformen laten toe om variatie in te bouwen: video’s, interactieve scenario’s, quizzen, infographics, cases...

Some employees learn visually, others step-by-step, others through hands-on practice. Modern platforms allow variation through videos, scenarios, quizzes, infographics, and cases.

​Ook toegankelijkheid hoort daarbij: denk aan alternatieve lettertypes, ondertiteling of spraakondersteuning. Zo wordt leren niet alleen slimmer, maar ook inclusiever.

4. Volg de principes van volwassen leren

​Adaptive learning werkt pas echt goed als het rekening houdt met wat volwassenen motiveert: relevantie, autonomie en toepassing in de praktijk.

Zorg dus dat je:

• Concreet linken legt naar dagelijkse situaties.
• Deelnemers zelf keuzes laat maken in hun leerpad.
• Regelmatig reflectie of feedbackmomenten voorziet.

Op die manier blijft het niet bij technologie, maar krijgt elke medewerker een leerervaring die echt aansluit bij zijn werk.

5. Train je trainers

​Of je programma nu zelfgestuurd of begeleid is, je trainers of opleidingsverantwoordelijken moeten het systeem begrijpen en ondersteunen. Zij helpen medewerkers de meerwaarde te zien van adaptief leren, vooral als dit een nieuwe manier van opleiden is.

Een korte train-the-trainer sessie over hoe adaptieve modules werken (en wat ze precies meten) voorkomt weerstand en zorgt voor een consistente leerervaring.

6. Evalueer en verbeter continu

​Adaptive learning stopt niet bij de implementatie. Net omdat je zoveel data verzamelt over hoe medewerkers leren, is evaluatie essentieel.

Analyseer patronen: waar haken mensen af, welke onderdelen worden overgeslagen, waar lopen scores op vast?

Gebruik die inzichten om je content te verfijnen, of om gerichte vervolgtrainingen te ontwikkelen. Zo maak je van elke leercyclus een verbeterde versie van de vorige.

6. Voorbeelden van adaptief leren

​Adaptive learning hoeft niet te betekenen dat AI elk klikje van de deelnemer voorspelt.

Met de juiste FLOWSPARKS-tools kun je vandaag al adaptieve principes toepassen.

Hier zijn vier voorbeelden:

Adaptief leerpad

​Dankzij de intake test bepaalt het programma automatisch welke onderdelen de deelnemer moet volgen en welke hij mag overslaan.

Zo krijgt iedereen een leertraject op maat van zijn kennisniveau.

Scenariogebaseerd videoleren met adaptieve keuzes

FLOWSPARKS laat je toe interactieve scenario’s te bouwen waarbij elke beslissing leidt tot een andere uitkomst. Cursisten ervaren de impact van hun keuzes en krijgen contextspecifieke feedback.

Ideaal voor soft skills, veiligheidstrainingen of klantensituaties waarin gedrag centraal staat.

Microlearnings: flexibel en op eigen tempo

​FLOWSPARKS maakt het eenvoudig om een leerprogramma op te delen in korte microlearnings die deelnemers in eigen tempo en volgorde kunnen volgen. Dat stimuleert autonomie en creëert een vorm van adaptief leren zonder complexe logica.

​BCG’s whitepaper wijst erop dat gepersonaliseerd leren op schaal vaak vraagt om kleinere, flexibele leeronderdelen die je kunt combineren om aan individuele behoeften te voldoen. Precies dat maakt microlearning mogelijk.

Learning data insights via rapportage: adaptiviteit door analyse

​Door leerdata te gebruiken (“Wie loopt waar vast?”, “Bij welke vragen loopt het mis?”,…) kun je programma’s gericht bijsturen.

Zo wordt adaptiviteit niet alleen iets dat in het leerpad gebeurt, maar ook na de training: data als brandstof voor gepersonaliseerde opvolging.

BASF-case: hercertificiteringstijd halveren met adaptief leren

​Bij BASF moeten medewerkers die met adembeschermingssystemen werken om de vijf jaar hun bekwaamheidsattest vernieuwen. In totaal gaat dit over 1700 medewerkers, waarvan er 350 tot 400 medewerkers per jaar de opleiding opnieuw moeten volgen om in regel te zijn. De medewerkers werken bovendien in shiften, waardoor hun tijd aan een computer eerder beperkt is.

​Adembescherming was één van de eerste onderwerpen die BASF ooit in een e-learning goot. De overstap van klassikale training naar online leren werd goed ontvangen, maar 1 tot 1,5 uur besteden op één overzichtspagina per onderwerp (met meerdere interactieve activiteiten) was te tijdrovend, zeker voor medewerkers met veel ervaring die niet alle inhoud hoefden te herhalen om de eindtoets te halen.

FLOWSPARKS stelde een alternatief voor: een korter en adaptief programma waarin medewerkers enkel de leerinhoud krijgen die ze nodig hebben. Voor BASF was dit ideaal. Een efficiëntieverbetering, zowel in doorlooptijd voor de werkorganisatie de shiftmedewerkers, als in relevantie van de leertopics voor de reeds ervaren medewerkers.

​De grootste interne uitdaging zat bij de intaketest. Die moest uitgebreid en betrouwbaar genoeg zijn om medewerkers onmiddellijk toegang te geven tot de eindtest. Na goed af te stemmen met de preventiedienst, waren alle betrokkenen mee in het verhaal. Dit maakte dat het ontwikkelingsproces opvallend vlot verliep, ook omdat de leerinhoud rond adembescherming vrij statisch is en het dus ook haalbaar was om meteen een solide vragenbank op te bouwen.

​Er is geen formele bevraging gedaan bij de eindgebruikers, maar alle signalen zijn positief. Medewerkers vinden het fantastisch dat de tijd om te hercertificeren meer dan gehalveerd is. Zeker de ervaren medewerkers waarderen het dat ze niet opnieuw alle basisinformatie moeten doorlopen.

BASF’s aanbevelingen aan andere bedrijven die adaptieve recertificatie willen implementeren

• Vroeg en nauw samenwerken met de preventie- of vakdienst. Dit is essentieel om een goed draagvlak te creëren.
• Zorgen dat de intaketest grondig genoeg is, want die bepaalt de kwaliteit van het hele adaptieve programma.
• Starten met een onderwerp dat stabiel is, zodat de waarde meteen zichtbaar wordt.

Wil je meer leren over BASF en hoe ze hun leren naar een hoger niveau tilden? Lees het volledige verhaal hier.

Veelgestelde vragen

⚡ Wat is adaptive learning?

​Adaptive learning is een leeraanpak waarbij de inhoud en volgorde van de training zich automatisch aanpassen aan het kennisniveau, tempo en leerstijl van elke deelnemer. Zo leert iedereen precies wat nodig is: niet te weinig, niet te veel, maar precies op maat.

⚡ Wat zijn de voordelen van adaptive learning in corporate training?

​Adaptive learning verhoogt motivatie, bespaart tijd en maakt leertrajecten relevanter. Gepersonaliseerde content zorgt ervoor dat werknemers sneller begrijpen en onthouden wat ze leren waardoor trainingen efficiënter worden, zeker in teams met uiteenlopende niveaus.

⚡ Hoe gebruik je adaptive learning in corporate training?

​Start met een intake- of kennistest, bepaal het startniveau van elke deelnemer en bied vervolgens modules aan die hierop aansluiten. Tools zoals FLOWSPARKS maken het eenvoudig om vrijstellingen, feedback en tempo automatisch aan te passen aan ieders leerpad.